Gazeteci Çaksu: Türkiye'nin amacı İdlib değil sıranın Efrîn'e gelmesini engellemektir

img

URFA – Tansiyonun her geçen gün yükseldiği İdlib'de sahadaki gelişmeleri değerlendiren gazeteci Ersin Çaksu, Türkiye’nin ısrarını için “İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak” dedi. 

 
Suriye Rejim Güçleri’nin M4 ve M5 karayollarında denetim sağlamak için İdlib’e yönelik düzenledikleri operasyonlarda hedef olan 13 TSK mensubu yaşamını yitirmişti. Çok sayıda askerin de yaralandığı saldırılardan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Askerlerimize zarar gelirse Soçi Mutabakatı'na bağlı kalmayacağız; rejim güçlerini her yerde vuracağız” açıklaması yapmıştı. Operasyonda rejimi destekleyen Rusya ve İran da Türkiye'nin sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklı durumun kötüye gittiğini açıkladı. ABD’nin başını çektiği NATO da müttefiklerinin yanında duracaklarını ifade ederek Türkiye’yi İdlib batağına sürüklemenin arayışına girdi.
 
Atmosferin ısındığı İdlib'te yaşananları uzun zamandır bölgenin nabzını tutan gazeteci Ersin Çaksu, değerlendirdi. İdlib’in 28 Mart 2015 tarihinde El Nusra öncülüğündeki grupların denetimine girdiğine, silahlı grupların merkezi haline geldiğine işaret eden Çaksu, özellikle 15 Temmuz darbe girişimi ardından Türkiye ile Rusya arasından gelişen ilişki üzerine anlaşmalar imzalandığını ve bu doğrultuda Guta, Dera, Halep, Humus gibi birçok kentten silahlı gruplar İdlib'e çekildiğini hatırlattı. 
 
Bu adımlarla birlikte kentin silahlı grupların merkezine dönüştüğüne dikkat çeken Çaksu, "Suriye rejimi ve Rusya her zaman bölgeyi gruplardan arındırmayı ifade ediyordu. Türkiye ile Rusya arasında 17 Eylül 2018 tarihinde Soçi anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre İdlib’in doğusu ve güneyindeki bölgede 15 ile 20 kilometre arasındaki bölge silahlı gruplardan arındırılacak, yine M4 ile Halep ile Şam ve Ürdün’e kadar uzanan M5 yolu tamamen rejimin denetimine girecekti. Halep, İdlib, Lazkiye ve Tarsus’a kadar uzanan M4 yolunun da rejimin kontrolüne geçmesi anlaşmanın maddelerinden biriydi. Yine orada bulunan silahlı grupların birbirlerinden ayrıştırılması yani radikal ve radikal olmayan grupların ayrıştırılması kaydedilmişti” dedi.  
 
M4 VE M5’TE KONTROL SAĞLANDI
 
Silahlı grupların garantörlüğünü yaptığı için bu görevin de Türkiye’ye verildiğini, Rusya ve İran’ın ise rejimin garantörlüğünü kabul ettiğini belirten Çaksu, şunları söyledi: “Lakin bu sözler Türkiye tarafından yerine getirilmedi. Çünkü Türkiye bu sözleri hep erteledi. Suriye’nin doğusunda Kürt halkına karşı kimi yerleri ele geçirmek istiyordu. Bunun içinde hep erteledi. Rejim, Ağustos 2019’da operasyonlara başladı. Aralık ayındaki operasyonda Han Şehun’u geri aldı, yine Aralık ayında da Merek El Numan’ı aldılar. Ve ilerlemede kat ettiler. En sonunda Serakip’te M4 ve M5 yolunun denetimini sağladılar ve Türkiye burada sert karşılık verdi. Bu süreçte karşı karşıya geldiler.” 
 
SURİYE’DEN ÇIKMANIN İLK ADIMI
 
Türkiye’nin İdlib’i bırakmak istemediğine dikkati çeken Çaksu, gerekçesi hakkında şunları ifade etti: “Çünkü İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak. Öbür taraftan Rusya ve Rejim ise Soçi anlaşmasının çerçevesinde İdlip ve bölgenin kendi denetimlerine geçmesini istiyorlar. Kremlin sözcüsü Dimitrov Peskov, Soçi anlaşmasının yorumlanıp başka yerlere çekilmemesi gerektiğini, bu anlaşmanın gereklerinin yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Rusya’nın istediği bu. Rejimde Rusya ve İran’dan aldığı yardım ile ilerleme kaydediyor. Kudüs Güçleri Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinden sonra, İran ayağını yere sert vurarak diretmeye çalışıyor ve güçleri bu operasyonda yerlerini alıyorlar.” 
 
GÖZLEM NOKTALARI GRUPLARA KALKAN OLUYOR
 
İdlib’de varlığını sürdüren gruplara dair konuşan Çaksu, yaklaşık 70-80 silahlı grubun olduğunu, bu grupların çoğunluğunun Heyet Tehrir El Şam (HTŞ/El Nusra) çatısı altında toplandığını, El Kaide ile bağlantılı olduklarını söyledi. Türkiye’nin adını koyduğu Suriye Milli Ordusu’nun da (SMO) 30 gruptan oluştuğunu dile getiren Çaksu, “Bu gruplar Ahrar u Şam, Sultan Murat, Süleymen Şah gibi birçok silahlı grup. Bu grupların çoğunluğu İhvanı Müslüm’e (Müslüman Kardeşler) bağlıdır. Yine orada Türkistan Partisi ve Ejnat Kafkas var. Xurasel Din var onlarda Nusra’dan daha radikal bir grup. Türkiye İdlib’de kurduğu 12 gözlem noktası ile bu gruplara kalkan görevini yapıyor. Bu şekilde bölgeyi korumak istiyor” dedi.  
 
NATO DEVREYE GİRER Mİ?
 
Türkiye’nin İdlib’teki varlığının baştan beridir tartışıldığını, ne zaman dile getirilse NATO’nun devreye girerek Rusya ve rejime tehditlerde bulunduğunu belirten Çaksu, şunları ifade etti: “Hulusi Akar Türkiye ve Rusya arasında çıkan çatışmalara ilişkin resmi bir şekilde NATO’ya çağrıda bulunarak yardım edilmesini istedi. Bu davete NATO ne diyecek, müdahale mi edecek, Rusya’nın tutumu ne olacak? Bunlar tartışma konusu. Bana göre Türkiye’nin son 4 yıldaki Rusya ile yakınlaşmasını engellemek için ABD birçok taviz verdi. NATO’nun 5’inci maddesinde herhangi bir üyeye saldırının tüm üyelere yapılacağı ve buna göre de müdahale edileceği yer almaktadır. Bu madde İdlib’te uygulanacak mı ya da uygulanmayacak mı? NATO’nun uluslararası boyutta müdahalesi pek mümkün değil. Çünkü Türkiye’ye karşı bir saldırı yok. Türkiye başka bir ülkenin topraklarında saldırılar gerçekleştiriyor. Bunlar tartışma konusu. Soçi’deki anlaşmayla rejimin belli bir yere kadar ilerlemesi oldu. Bunun içinde bu aşamadan sonra durdurulabilir. Kısmi olarak da Rusya gündemi soğutmaya yönelik adım atabilir. Bu ihtimaller arasında. Yine Rusya belli bir yere kadar erteleyebilir de. Belki S-400’ler gündeme gelebilir. Rusya’nın, İran’ın ve rejimin yaklaşımı nasıl olacak belli olmasa da önümüzdeki günlerde gündem daha da ısınabilir.” 
 
'KOBANÊ PAZARLIĞI SAVAŞI BAŞA SARAR'
 
Son olarak Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerklik Yönetimi’nin pozisyonuna değinen Çaksu, değerlendirmelerini şu sözlerle tamamladı: “Özerk Yönetim ile rejim arasındaki görüşmeler davam ediyor. En son Rejim diyalog için hazır olduklarını söylemiş. Bunu direk söylemese de Rusya üzerinden özerk yönetime iletmiş. Rejim ile Rusya diyalog için hazırlar mı, yoksa bu durumu Türkiye’nin İdlib’teki durumuna dair bir kart olarak mı kullanıyorlar zamanla görülecektir. Yani taviz koparmak için mi Kürt dosyası mı açıyorlar belli değil. Özerk Yönetim Suriye’de şimdiye kadar işgal edilen, yine terörün hakim olduğu yerlerde ittifak için hazır olduklarını söylüyor. Tabi şart olarak da siyasi bir anlaşmanın yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Şehba Kantonu üzerinde Rusya’nın bir pazarlığı olursa, o zaman Rusya Türkiye’nin Haleb’i işgal etmesi için kapı açmış olur. Bu sebeple Şehba’yı pazarlık konusu etmeyeceğini düşünüyorum. Haleb’e karşı da saldırılar yapılıyor. Şehba Haleb’i kuzeyden koruyan kapıdır. Serêkaniyê ve gerisindeki saldırılarda NATO sesiz kalmıştı. Bu sebeple Kobanê pazarlığı NATO tarafından masaya getirilir mi bilinmez ama bu durum da Suriye savaşını en başa sarar, Türkiye’nin işgalini, çözümsüzlüğü derinleştirir." 
 
MA / Nazım Daştan

Diğer başlıklar

10:48 İran'daki koronavirisü: 4 kişi daha yaşamını yitirdi
10:46 TTB korona için heyet oluşturdu
10:29 Demirtaş'tan deprem ve HDP kongresine ilişkin mesaj
09:14 Van'da 5 kişi yüksek ateş nedeniyle tedavi altına alındı
09:00 Kayyım 'gerekçesi' mahkemeden döndü: Bakanlık 100 gün sonra uydurdu
09:00 Bandırma Cezaevi'nde falaka iddiası
09:00 AİHM hukukçusu: Demirtaş ve Kavala kararları uygulanmalı
09:00 Mehmet Bal 30 gündür kayıp: Telefon sinyalleri aileye eksik verildi
09:00 'Türkiye’deki üniversite hastaneleri batma noktasında'
09:00 24 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
23/02/2020
23:48 Şişli'de AVM'nin çatı katından düşen kişi öldü
22:36 Soylu: Van’da 250 konut ve 300 ahır yıkıldı
21:51 SOHR: Rejim güçleri 2 köyde kontrolü ele geçirdi
21:09 Başkale depreminde 'Hawar' feryadı yürek yaktı
20:04 İletişim Başkanlığı’ndan koronavirüs açıklaması
19:22 İdlib’te çatışmalar Eyn İsa’ya sıçradı
19:15 Van’da 5.8 büyüklüğünde bir deprem daha
18:08 Elazığ'da okullar yarın açılıyor
17:57 Amedspor 2 kez öne geçtiği maçtan bir puanla ayrıldı
17:40 Kongreden notlar: HDP mevcut pozisyonunu aşmada net kararlılık ortaya koydu
17:33 HDP kongresi sonrası 11 kişi gözaltına alındı
17:28 HDP Eş Genel Başkanlığı’na Buldan ve Sancar seçildi
17:26 Van'daki depremzedeler soğukta dışarıda bekliyor
17:04 Manisa Valiliği: Deprem herhangi bir olumsuzluğa yol açmadı
17:01 Mermer ocağında iş cinayeti
16:56 'Söz sırası bizde' diyen kadınlar: İktidara boyun eğmeyiz
16:16 Koronavirüsü alarmı: Türkiye-İran sınırı kapatıldı
16:04 HDP yeni dönem Parti Meclisi belirlendi
15:42 Temo: Dilimiz ruhumuzun bir uzvu olmalı
15:25 Mithat Sancar: Büyük barış için İmralı kapılarını açın
15:15 Grup Yorum’a destek eyleminde 5 kişi gözaltına alındı
15:13 Van'daki depremzedeler: Kurtarma ekipleri geç geldi
14:57 Grup Yorum'a destek grevini yazar Demirer devraldı
14:54 Tutuklu siyasetçilerden HDP kongresine mesaj: Karanlığa yer yok
14:24 Dr. Özaydın: Dünyamız ölüyor
14:09 HDP Kongresi'ne Kürdistan'ın parçalarından mesaj
13:51 İzmir'de Grup Yorum dayanışma etkinliğine yasak
13:46 İran'da koronavirüs 3 can daha aldı
13:43 İzmir'den Beyaz Mitinge çağrı
13:43 İki yakanın şiirleri İzmir’de buluşacak
13:26 Van sınırında 3'üncü deprem
13:25 Leyla Halid: Yaşasın Filistin, yaşasın Kürdistan
13:21 Salona sığmayan coşku: Kongre faşizme meydan okuyor
12:47 Şenoğlu: Ortaklaştığımız için dimdik ayaktayız
Öztürk: Tek çözüm Sayın Öcalan
12:43 HDP Kongresi’ne her çevre ve ülkeden mesaj
12:30 Sınırda 5.9 büyüklüğünde deprem: 46 yaralıdan 8'inin durumu kritik
12:15 Yüksekdağ ve Demirtaş’tan kongreye mesaj: Nuh’un Gemisi yanaşıyor limana
11:52 Buldan: Ülkeyi yönetmeye geliyoruz
11:36 Temelli’den veda konuşması: Bu halkın hizmetinde olmaya devam edeceğim
11:16 Dr. Özaydoğdu’nun ölümüyle ilgili ailesinden açıklama: İntihar değil
11:02 HDP Kongresi başladı: Umut ve birlik kongresi olacak
10:22 İdlib’de büyük bir savaşın emareleri yaşanıyor
09:41 Gazeteci Karataş: Türkiye Suriye'de uzlaşmaya açık durabilir
09:20 Türkiye-İran sınırında 5.9 büyüklüğünde deprem: Van'da 7 ölü
09:14 Dört bir yandan HDP kongresine akın var
09:13 Van'da koronovirüs endişesi: Sınır kapıları kapatılmalı
09:11 Cezaevindeki çocuklar doğadan ve sağlıklı gıdadan mahrum
09:10 36 kişiyi işsiz bırakan fabrika sendikalıları ‘Kara Liste’ye almış!
09:09 Bu takımda insanlık skordan önce geliyor
09:07 7 helikopterle gidip 78 yaşındaki Yıldırım’ı darp ettiler
09:06 'İntihar çözüm değil, çözüm direnişte'
09:05 Afyon T Tipi Cezaevi'ndeki tutuklular: Can güvenliğimiz kalmadı
09:03 Çocuğa cinsel istismar girişiminde bulunan bir kişi gözaltına alındı
09:00 23 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
08:21 HDP 4'üncü Olağan Kongresi'yle daha güçlü bir kararlaşmaya gidiyor
22/02/2020
22:27 Tan: Kürtler yaşamın her alanında dillerine sahip çıkmalı
22:08 8’inci Halkevleri Basın, Yayın ve Dayanışma Ödülleri sahiplerini buldu
21:34 HDP Mutabakat Komisyonu: Eş Genel Başkan adaylarımız Buldan ve Sancar
21:19 Kadınlar krizden dolayı sağlıklı gıdaya erişemiyor
20:46 Kayyımların kültür ve sanata etkileri konuşuldu
20:13 Ankara Barosu'ndan Ceren Damar'ı katleden erkeğin avukatı hakkında soruşturma
20:08 Ortadoğulu kadınlar HDP kongresi için geldi
19:18 17 yaşındaki gencin silahla oynarken kendisini vurduğu ileri sürüldü
19:07 Beşiktaş’taki ağaçlık alanda ölü bulundu
18:32 Abdullah Gül'ün 'Gezi' açıklaması Soylu'ya hançer gibi saplandı
18:20 Yazar Baran: Kürtlerin en fazla dili işgal altında
17:51 İdlib'te bir asker daha yaşamını yitirdi
17:14 İhraç edilen kamu emekçilerinin iadesi istendi
16:49 MED-DER Eşbaşkanı Esen: Anadil eğitimi anne karnında başlar
16:29 Kongreye giden HDP’liler durdurulup GBT kontrolünden geçirildi
16:10 Mersin'de gözaltı sayısı 7'ye yükseldi
16:01 Hasta tutuklular eylemi: Türkiye'nin aynasında ölüm var
15:56 9 öğrenci serbest bırakıldı
15:55 Grup Yorum’a destek için dönüşümlü açlık grevi başlattılar
15:51 Halklar anadilleri için bir araya geldi
15:46 HDP büyük kongreye hazır
15:07 İHD Van Şubesi cezaevlerindeki hak ihlalleri raporunu açıkladı
14:58 Akdamar Adası'na giriş ücreti 18 TL'den 25 TL'ye yükseltildi
14:53 HDP'li Gergerlioğlu: Devlet mekanizması tamamen çöktü
14:44 Her iki eli olmayan Ergin Aktaş'ın başvurusuna AİHM'den ret
14:41 Taksim’de yurttaşa forum, gazeteciye çekim yasak
14:21 Kayıp yakınları: Failler kolluk görevlileridir, etkin bir soruşturma yürütün
14:18 'Evladımı ne yaptınız?' derken fenalaştı
14:08 HDP Eş Genel Başkanlığı için Buldan ve Sancar öne çıktı
13:56 SES iki kentte kongreye gitti
13:53 JİN NEWS’e 9’uncu kez erişim engeli
13:35 Kürt Dil Platformu konferansında 'Kürtçe konuşma kararı' çağrısı
13:13 Dersim Belediyesi çocuklar için Anadil Günü etkinliği yaptı
13:05 Güven: 50 milyon insanı 'terörist' ilan edemezsiniz
12:49 Kongre için kiralanan otobüsler haczedildi: Partililer yürümeye başladı